ท่องเที่ยวตามเส้นทางโครงการหลวง

เส้นทาง อินทนนท์–ขุนวาง–แม่สะป๊อก 

เส้นทางนี้เริ่มต้นจากเชียงใหม่มุ่งหน้าสู่ดอยอินทนนท์ระหว่างเส้นทางก่อนถึงสถานีวิจัยโครงการหลวงอินทนนท์ สามารถแวะชมชีวิตชาวกะเหรี่ยงที่บ้านสบหาด เป็นหมู่บ้านที่เงียบสงบ และยังดำรงวิถีชีวิตดั่งเดิมไว้อย่างไม่เปลี่ยนแปลง ถัดไปทางแยกซ้ายจะถึงบ้านขุนกลางชุมชนชาวม้ง ซึ่งเต็มไปด้วยแปลงพืชผัก และดอกไม้ในแปลงปลูกที่ปิดด้วยพลาสติกสีขาวเต็มไปหมด บ้านม้งขุนกลางแห่งนี้ได้ชื่อว่าเป็นแหล่งผลิตไม้ดอก และพืชผักเมืองหนาวได้มากที่สุดแห่งหนึ่ง ถัดมาไม่ไกลเป็นที่ตั้งของสถานีวิจัยโครงการหลวงอินทนนท์ เป็นสถานที่วิจัยไม้ดอกจำพวก เยอบีร่า  เบญจมาศ รองเท้านารีอินทนนท์ และไม้ผลพวก พลับ สตอเบอรี่ องุ่น บ๊วย พีช พลัม สาลี่ และผักเมืองหนาวหลายชนิด นอกจากนี้ยังทำการวิจัยการเลี้ยงปลาเรนโบว์เทราท์ได้เป็นผลสำเร็จแห่งแรก และแห่งเดียวในประเทศไทย จากนั้นไปตามถนนลาดยางประมาณ 19 กิโลเมตร จะถึงศูนย์พัฒนาโครงการหลวงขุนวาง ซึ่งมีชื่อเสียงมากในเรื่องการปลูกดอกเบญจมาศหลากสี และให้ผลผลิตได้ตลอดทั้งปี และมีบ้านพัก ห้องประชุมสัมมนา ห้องอาหาร และกิจกรรมท่องเที่ยวบริเวณใกล้เคียง เช่น น้ำตกผาดำที่สวยงาม จากศูนย์ฯ ขุนวางมีถนนเชื่อมต่อไป อ. แม่วาง ทางลงจากเขาพบสามแยกขวามือสู่ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงแม่สะป๊อก หรือเลี้ยวซ้ายไปศูนย์พัฒนาโครงการหลวงทุ่งหลวง ระยะห่างระหว่างทั้งสองศูนย์นี้ประมาณ 10 กว่ากิโลเมตร เมื่อถึงศูนย์ฯ ทุ่งหลวงจะพบหุบเขากว้างเห็นอาคารที่ทำการศูนย์รายล้อมด้วยแปลงปลูกพืชผักงดงามมาก และนกกระจอกเทศขนาดใหญ่ ซึ่งอยู่ในระหว่างการทดลองก่อนจะส่งเสริมให้ชาวเขาเลี้ยง และยังมีการทดลองเลี้ยงกวางรูซ่าในคอกขนาดใหญ่ใกล้ๆ กัน ในเส้นทางกลับสู่จังหวัดเชียงใหม่อาจแวะเที่ยวที่ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงแม่สะป๊อกเพื่อชมแปลงปลูกดอกหน้าวัวหลากสีที่สวยงาม และไม้ใบพวกฟิโลเดนดรอนซานาดู หรือแวะเที่ยวน้ำตกแม่สะป๊อกซึ่งอยู่ห่างจากศูนย์เพียง 200 เมตร ศูนย์ฯ แม่สะป๊อกนี้ยังส่งเสริมการปลูกเสาวรสพันธุ์ดี รสชาติออกหวานไม่เปรี้ยวมากเหมือนที่อื่น จากนั้นเดินทางกลับโดยใช้เส้นทางผ่าน อ. แม่วาง

เส้นทาง หนองเขียว–อ่างขาง–หมอกจ๋าม–ห้วยลึก 

เส้นทางนี้เดินทางได้สะดวกเนื่องจากเป็นถนนลาดยางตลอดสาย เริ่มต้นจากเชียงใหม่ไปตามถนนสาย 107 เชียงใหม่-ฝาง ผ่าน อ. เชียงดาวจนถึงแยกเมืองงาย เลี้ยวซ้ายไปประมาณ 30 กิโลเมตร  จะพบทางแยกขวาไปบ้านอรุโณทัย และเดินทางต่อไปอีกประมาณ 5 กิโลเมตร จะถึงศูนย์พัฒนาโครงการหลวงหนองเขียวที่มีชนเผ่าอยู่รวมกันถึง 6 เผ่า คือ คะฉิ่น ลั๊วะ มูเซอ ลีซอ อาข่า และจีนฮ่อ จุดเด่นของโครงการหลวงแห่งนี้ได้แก่วัฒนธรรมของชนเผ่า โดยเฉพาะชาวคะฉิ่นที่อพยพมาจากประเทศพม่าซึ่งมีชุดแต่งกายที่สวยงาม จากศูนย์ฯ หนองเขียว เดินทางต่อขึ้นไปดอยอ่างขางตามถนนที่ผ่านบ้านอรุโณทัยซึ่งเป็นถนนลาดยาง และไม่สูงชันไปอีกประมาณ 30 กิโลเมตร จะถึงสถานีเกษตรหลวงอ่างขาง สถานีวิจัยแห่งแรกของโครงการหลวง จัดตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2512 ตั้งอยู่ที่ความสูงจากระดับน้ำทะเล 1,400 เมตร มีชื่อเสียงในเรื่องของความงดงามของไม้ดอก พืชผัก และไม้ผลเมืองหนาวท่ามกลางอากาศที่หนาวเย็นตลอดทั้งปี ภายในมีสวนดอกไม้ในร่ม สวนดอกไม้กลางแจ้ง แปลงผัก ผลไม้เมืองหนาวมากกว่า 60 ชนิด และมีสิ่งอำนวยความสะดวกบริการนักท่องเที่ยวครบครัน ทั้งที่พัก ร้านอาหาร และมีสถานที่กางเต็นท์ เพื่อดื่มด่ำกับความงดงามของธรรมชาติแนะนำให้พักค้างคืน รุ่งขึ้นจึงออกเดินทางต่อไปยังศูนย์พัฒนาโครงการหลวงหมอกจ๋าม อ. แม่อาย ใช้เวลาเดินทางประมาณ 2 ชั่วโมง ศูนย์ฯ หมอกจ๋ามส่งเสริมการปลูกพืชผัก และผลไม้ให้กับประชาชนในพื้นที่ ซึ่งมีมากที่สุดถึงถึง 8 เผ่า ได้แก่ มูเซอ ไทยใหญ่ ไทลื้อ กะเหรี่ยง อาข่า เย้า ไทแซม และไทเขิน ก่อนเดินทางกลับอย่าพลาดชิมอาหารพื้นเมืองของแต่ละเผ่าได้ที่บ้านชาวไทลื้อบ้านวังไผ่ แวะยืดเส้นยืดสายที่ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงห้วยลึกตั้งอยู่ริมถนนก่อนถึงบ้านปิงโค้ง อ. เชียงดาว มีร้านค้าดอยคำ ห้องน้ำสะอาดบริการ หรือจะนั่งจิบกาแฟอาราบิก้าหอมกรุ่น ท่ามกลางบรรยากาศริมอ่างเก็บน้ำ

เส้นทางหลวงหมายเลข 118 เชียงใหม่–เชียงราย 

เส้นทางนี้มีศูนย์พัฒนาโครงการหลวงที่น่าสนใจอยู่ 7 แห่งด้วยกัน การเดินทางสะดวกถนนลาดยางตลอดสาย และไม่สูงชันมากนัก เริ่มต้นจากศูนย์พัฒนาโครงการหลวงแม่ทาเหนือ โดยใช้เส้นทาง 1006 เชียงใหม่–สันกำแพง ผ่าน อ. แม่ออน ผ่านแยกเปาสามขา ต่อไปยังถนนสาย 1229 ที่ศูนย์ฯ แม่ทาเหนือ มีแปลงวิจัยมะเฟืองยักษ์ ผักกาดหอม ถั่วเข็ม ถั่วแขก รวมถึงโครงการแปรรูปผลิตภัณฑ์ เช่น ทำไวน์เสาวรส และไวน์มะเฟือง จากนั้นย้อนกลับมาตามเส้นทางเดิมจนถึงแยกเปาสามขา แล้วเลี้ยวซ้ายไปไม่ไกลจะถึงศูนย์พัฒนาโครงการหลวงตีนตก ชมแปลงสาธิตการปลูกกาแฟอารบิก้า และแก้วมังกร นอกจากนี้สามารถแวะชมน้ำตกแม่กำปอง จากศูนย์ฯ ตีนตก ออกเดินทางต่อไปตามถนนหมายเลข 118 เชียงใหม่-เชียงราย ถึงบ้านปางแฟนจะมีทางแยกซ้ายไป อ. แจ้ห่ม ถนนหมายเลข 1252 ประมาณ 10 กิโลเมตร ด้านขวามือจะถึงทางเข้าศูนย์พัฒนาโครงการหลวงป่าเมี่ยง ที่ศูนย์ฯ แห่งนี้ ทำการวิจัยการปลูกรองเท้านารีหลายชนิด จากนั้นมุ่งหน้าออกสู่ถนนสาย 118 เชียงใหม่–เชียงราย ต่อไปยังศูนย์พัฒนาโครงการหลวงแม่ปูนหลวง ทางเข้าอยู่ซ้ายมือกิโลเมตรที่ 52 บนเส้นทางหมายเลข 1150 เข้าไปอีกประมาณ 33 กิโลเมตร พบกับแปลงเกษตรผสมผสาน มีไร่ชาของชาวจีนฮ่อ ไร่พืชผักของชาวลีซอ จากนั้นออกเดินทางมาตามถนนสายหลักเดิมสาย 118 เดินทางต่อไปยังศูนย์พัฒนาโครงการหลวงห้วยน้ำริน กิโลเมตรที่ 63-64 เลี้ยวขวาเข้าไปอีกประมาณ 9 กิโลเมตร ที่ศูนย์ฯ แห่งนี้ ส่งเสริมการปลูกเฟิร์น ทั้งเฟิร์นหนังและเฟิร์นเขากวาง รวมถึงเสาวรสหวาน บ๊วย ดอกพุสซี่วิลโล่ ดอกลิอะทรีส จากศูนย์ฯ ห้วยน้ำริน ไปอีก 1 กิโลเมตร และไปทางแยกซ้ายอีก 3 กิโลเมตร เป็นที่ตั้งของศูนย์พัฒนาโครงการหลวงห้วยโป่ง ส่งเสริมการปลูกผักกาดหอมห่อ ฟักทองประดับ คะน้า เสาวรส และไผ่ จากนั้นสามารถเดินทางต่อไปจังหวัดเชียงราย ซึ่งมีโครงการหลวงที่น่าสนใจอีก 1 แห่งคือ ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงห้วยน้ำขุ่น ผ่าน อ. เวียงป่าเป้า กิโลเมตรที่ 110 จะมีทางแยกซ้ายมือเข้าไปยังที่ทำการศูนย์ฯ อีก 25 กิโลเมตร ศูนย์ฯ แห่งนี้ส่งเสริมการปลูกชาอู่หลง และมีกิจกรรมที่น่าสนใจคือการขี่ม้าชมวิถีชีวิตชาวอาเข่อ-ไภ

นอกจากนี้ ยังมีสถานที่ท่องเที่ยงโครงการหลวงที่น่าสนใจอีกมากมาย อาทิ สถานีทดลองเกษตรที่สูงแม่จอนหลวง ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงแม่แฮ ต. แม่นาจร อ. แม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่ โทร. 0 5321 1489 ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงหนองหอย บ้านหนองหอยเก่า ต. แม่แรม อ. แม่ริม จังหวัดเชียงใหม่ ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงวัดจันทร์ บ้านเด่น หมู่ที่ 3 ต. บ้านวัดจันทร์ อ. กัลยาณิวัฒนา โทร. 0 5321 6433 ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงแม่โถ บ้านแม่โถ ต. สลี อ. ฮอด โทร. 0 5321 0935 ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงแม่แพะ บ้านแม่แพะ อ. สะเมิงเหนือ ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงแม่สาใหม่ บ้านแม่สาใหม่ หมู่ 6 ต. โป่งแยง อ. แม่ริม ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงแม่หลอด บ้านแม่หลอด ต. สบเปิง อ. แม่แตง ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงแม่ทาเหนือ หมู่ 3 บ้านห้วยน้ำดิบ ต. ทาเหนือ อ. แม่ออน โทร. 08 7173 9023, 08 1530 7517 ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงม่อนเงาะ บ้านม่อนเงาะ หมู่ 5 ต. เมืองก๋าย อ. แม่แตง ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงแกน้อย บ้านแกน้อย ต. เมืองนะ อ. เชียงดาว ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงห้วยเสี้ยว บ้านห้วยเสี้ยว ต. บ้านปง อ. หางดง โทร. 0 5324 8425 ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงบ้านห้วยส้มป่อย หมู่ 8 ต. ดอยแก้ว อ. จอมทอง โทร. 08 1033 0902 ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงหนองเขียว บ้านใหม่สามัคคี-หนองเขียว หมู่ 10 ต. เมืองนะ อ. เชียงดาว ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงขุนแปะ บ้านขุนแปะ หมู่ 12 ต. บ้านแปะ อ. จอมทอง โทร. 0 5321 4417 ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงทุ่งเรา บ้านป่าเลา หมู่ 9 ต. สะเมิงใต้ อ. สะเมิง ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงทุ่งเริง บ้านแม่ขนินเหนือ ต. บ้านปง อ. หางดง ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงป่าเมี่ยง หมู่ 1 บ้านปางบง ต. เทพเสด็จ อ. ดอยสะเก็ด ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงปางอุ๋ง บ้านปางอุ๋ง ต. แม่ศึก อ. แม่แจ่ม

นอกจากนี้ มูลนิธิโครงการหลวง ยังมีเส้นทางท่องเที่ยวแนะนำอีกมากมาย สนใจรายละเอียดติดต่อสอบถามข้อมูลได้ที่ มูลนิธิโครงการหลวง โทร. 0 5381 0765 ต่อ 104, 108 สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน) 65 ม.1 ถ. สุเทพ ต. สุเทพ อ. เมือง จังหวัดเชียงใหม่ 50200 โทร. 0 5328 1238-40 โทรสาร 0 5327 0752  www.thairoyalprojecttour.com

เส้นทางท่องเที่ยวเชิงเกษตร-เชิงนิเวศแหล่งอื่น ๆ ได้แก่ ศูนย์อนุรักษ์และขยายพันธุ์ผึ้งที่ 1 เส้นทางหลวงหมายเลข 108 โทร. 0 5343 1262 เข้าสู่อาณาจักรผึ้งพันธุ์ ชมขั้นตอนการเลี้ยงผึ้งและการเก็บน้ำหวาน นั่งจิบกาแฟสดที่คั่วบดใหม่ๆ ที่ ศูนย์วิจัยเกษตรหลวงเชียงใหม่ อยู่บนดอยจอนหลวง ต. แม่นาจร อ. แม่แจ่ม โทร. 0 5311 4070-1 เส้นทางแม่ริม-แม่โจ้ ชมพันธุ์ไม้นานาชนิดในเรือนกระจกยักษ์ที่สวนพฤกษศาสตร์สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ ต. แม่แรม อ. แม่ริม โทร. 0 5384 1234, 0 5384 1008-9, 0 5384 1025 อยู่บนเส้นทาง 1096 จากนั้นใช้เส้นทาง 1001 (สันทราย-แม่โจ้-พร้าว) ชมเทคโนโลยีการปลูกพืชผักที่ทันสมัยที่ สวนสาธิตเกษตร มหาวิทยาลัยแม่โจ้ อ. สันทราย ไร่จุ่นจันทร์ ต. แม่งอน อ. ฝาง ไม่เก็บค่าเข้าชม ช่วงเวลาที่เหมาะสม พฤศจิกายน-มกราคม โทร. 08 1952 5814 และ 0 5388 5200 โทรสาร 0 5388 5200 สวนส้มธนาธร ต. แม่สูน อ. ฝาง โทร. 0 5334 6554-6, 08 9956 2308, 0 5388 3392-4, 0 5388 3420-2 โทรสาร0 5334 6598 Email:thanathon@hotmail.com www.tntorchard.com ศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยฮ่องไคร้ ต. ป่าเมียง อ. ดอยสะเก็ด โทร. 0 5338 9163, 0 5338 9228-9